Evolutieve Kunsttherapie®

Waarom Evolutief?

Want het leven is net als een beweging, in voortdurende evolutie, net als de psyché. Evolutieve Kunsttherapie® begeleidt de persoon in zijn groeiproces. Deze evolutieve therapie is van spirituele aard.

De Evolutieve Kunsttherapie® werd in 2000 gecreëerd door Marie-Odile Brêthes naar aanleiding van het schrijven van het boek: “Le Dessin Guérisseur” (De Helende Tekening), dit boek was de voorloper van de Evolutieve Kunsttherapie. Hierin wordt de basis gelegd van de analyse van de tekeningen aan de hand van symboliek die we terugvinden in tekeningen en schilderijen doorheen de eeuwen door de mensheid gemaakt. Zoals de symboliek van de 4 elementen, de kleuren, de getallen, de geometrie , de archetypen etc… Het innovatieve aspect van dit therapeutische werk is gebaseerd op de transformatie van de tekeningen met als doel beelden en boodschappen van vrede en evenwicht op een bewuste  manier naar de psyché te sturen.
In 2015 schreef Marie-Odile Brêthes “L’ Art-thérapie Evolutive®”, hét referentieboek voor dit innovatieve werk op het gebied van de Evolutieve Kunsttherapie.
Ecole Plénitude ontwikkelt de Evolutieve Kunsttherapie® verder door middel van opleiding en het schrijven van boeken i.v.m dit onderwerp. We zijn voortdurend op zoek naar evolutie. Het leven is een en al beweging.

In de Evolutieve Kunsttherapie® is de ontmoeting of dialoog tussen het bewuste en het onbewuste van fundamenteel belang. Daarom is de therapeutische begeleiding gebaseerd op de analyse en interpretatie van het kunstwerk. Hierdoor zal de evolutieve kunsttherapeut in staat zijn de persoon te begeleiden in het ontdekken van zijn psyche, in het ontdekken van zijn nog ongekende kwaliteiten, energiebronnen en potentieel.
Dankzij het lezen van de symbolen van het artistieke werk ontvangt de persoon de verborgen boodschappen van zijn onbewuste. Het is een dialoog die gecreëerd wordt om de persoon te begeleiden naar de evolutie van zijn bewustzijn.
Het tekenen van een emotie, een relatie, een aspect van iemands persoonlijkheid, een droom, geeft meteen een gevoel van innerlijke rust. Op deze wijze geven we realiteit aan wat als verward, wazig of puur denkbeeldig kan worden ervaren. Evolutieve Kunsttherapie beschouwt het kunstwerk als een geprivilegieerd middel om toegang te krijgen tot de psyché. Daarom bieden wij een methode van symbolische analyse. Deze analyse, zowel intuïtief als rigoureus, die rekening houdt met de gegevens van de symboliek van de symbolen en de psychologie, laat toe om de uitgedrukte emoties of innerlijke conflicten te begrijpen. Dankzij deze aanpak verschijnt de tekening als een onthullend document die de ontwikkeling van de persoon belemmert of zijn levensdynamiek vertraagt. Begrepen en geanalyseerd, zal de tekening voor de persoon een onvervangbaar hulpmiddel zijn voor vooruitgang en bevrijding.

Door de transformatie van het kunstwerk of de tekening (knippen, plakken, modeleren, uitvergroten, scheuren en/of verbranden) worden de innerlijke energieën getransmuteerd en zendt de persoon een boodschap van veerkracht en vervulling naar zijn psyché, het welke een prachtig helend effect ontvangt.

Mythes, archetypes, de transpersoonlijke psychologie die de kwaliteiten stimuleert, de symboliek, het werken aan analogieën, staan onder andere centraal in deze analytische benadering. Het doel is om elkeen te begeleiden ter ontwikkeling van zijn kwaliteiten en om zich te openen voor een nieuwe kijk op het leven gebaseerd op vreugde, overvloed en universele liefde.

Evolutieve Kunsttherapie® omvat de kennis van de Transpersoonlijke Humanistische Psychologie, de symboliek, de archetypes, de sublieme kunst, de hedendaagse spiritualiteit en het esoterisme.

De symbolische analyse

Hoe kan het onbewuste bewust worden?

Door middel van symbolen en evolutieve psychologie kan de persoon toegang krijgen tot zijn onbewuste. Dit onbewuste uit zich in dromen, gedachten, visioenen, tekeningen, schilderijen, gedichten, gebaren… met als doel deze te begrijpen. Het ontmoeten van deze innerlijke symbolen ligt binnen ieders handbereik. Echter naar deze tekens luisteren, hen observeren, begrijpen en analyseren en er bewust van worden kan men aanleren.

Evolutieve Kunsttherapie zal tevens de persoon in staat stellen zijn of haar potentieel, creativiteit en kwaliteiten te ontwikkelen. De positieve energetishe symbolen die gekozen worden vanwege hun creatieve, vruchtbare kracht zullen een vernieuwde, transformerende boodschap naar de psyché zenden.

Daarom biedt de ‘ Plenitude School’ een methode aan van symbolische analyse die zowel intuïtief als rigoureus is. Deze methode houdt rekening met de gegevens van de symboliek (de 4 elementen, de kleuren, de archetypen, de neotypen…) en koppelt deze aan de evolutieve psychologie die specifiek voor deze opleiding ontwikkeld is. Deze evolutieve psychologie integreert de hedendaagse spiritualiteit die haar ware dimensie geeft aan de psychische groei op bewustzijnsniveau. Dit maakt van de Evolutieve Kunsttherapie een baanbrekende benadering in haar vakgebied.

De artistieke mediums

Artistieke expressie onthult wat er binnen ‘het zelf‘ leeft.
De persoon realiseert op papier, op doek, in klei, in dans, zang, spraak, schrift, theater, … een boodschap die hij of zij in zijn of haar psyché vasthoudt. De evolutieve kunsttherapeut begeleidt de persoon in het begrijpen van de geuite informatie. Al deze uitdrukkingsvormen worden geanalyseerd door middel van analogieën en symbolische taal.

Zo wordt binnen de Evolutieve Kunsttherapie het lezen van symbolen, tekens en uitdrukkingen als een taal aangeleerd.

Aan de hand van deze artistieke expressies ontdekken we van de persoon grote fragmenten van zijn geschiedenis, zijn emoties, zijn overtuigingen, zijn gevoelens en zijn creatieve en existentiële aspiraties

Tekening met soft pastels

Het is het geprivilegieerde tekenmiddel binnen de Evolutieve Kunsttherapie.
Softpastels zijn zeer gemakkelijk te gebruiken door alle doelgroepen, van kinderen tot en met ouderen. Men hoeft geen tekenervaring te hebben en binnen de praktijk van het evolutieve proces zijn de tekeningen zeer vlot te transformeren. Het is immers de transformatie die het evolutieve proces initieert.

Andere mediums

Schilderen, collage, klei, schrijven, zingen, dansen, theater, luisteren naar muziek. Elk medium heeft een vooraf bepaalde rol in het therapeutische proces.
Voor meer uitleg i.v.m deze kunstmediums consulteer de website van ecole plénitude (www.ecoleplenitude.org)

De praktijk

Evolutieve Kunsttherapie is voor elk publiek: kinderen, tieners, volwassenen en senioren, intuïtieve en hoog sensitieve mensen. Het is een welgekomen therapie voor personen die moeite hebben met het verbale daar de symbolen voor zichzelf spreken.
Evolutieve Kunsttherapie zal deze mensen in staat stellen om hun creatieve dimensie te ontmoeten en hun kwaliteiten te vitaliseren.

Evolutieve Kunsttherapie kan worden beoefend in individuele sessies, met z’n tweeën, in familie, in groepen, in workshops.

De Evolutieve Kunsttherapie kan toegepast worden in vele gebieden zoals Therapeutisch Onderwijs , in centra voor geestelijke gezondheidszorg of middelmisbruik, ambulante psychologische zorg, rehabilitatie- en verzorgcentra, humanitair werk, begeleiding van kinderen en opvoeding, artistieke activiteiten en als spirituele en/of persoonlijke ontwikkeling.

Hier wat meer gedetailleerde beschrijving:
Evolutieve kunsttherapie begeleidt de volwassene stap voor stap in de ontmoeting met de hoogste aspecten van zichzelf; van de beoordeling van zijn/haar competentie tot de existentiële zoektocht.
Het stelt de persoon in staat zichzelf volledig te verwelkomen, zichzelf te herkennen en lief te hebben, haar vrouwelijkheid of zijn mannelijkheid te integreren, zijn persoonlijkheid te herkennen; zelfvertrouwen te ontwikkelen, projecten en prestaties te realiseren
Dit proces verheldert het denken, vitaliseert de kwaliteiten, moed en stimuleert de creatieve verbeelding.

Kleuren, knippen, transformeren, lijmen, spelen, geeft kinderen de kans om zich op een andere manier dan met woorden uit te drukken. De Evolutieve Kunsttherapie stelt hen in staat om verborgen emoties uit te drukken en geeft volwassenen de middelen om een dialoog met hen aan te gaan.

In groepsverband of individueel geven tieners uitdrukking aan hun gevoelens, hun stemmingen, hun creativiteit, hun zoektocht naar identiteit…
De kunsttherapie-workshops zijn geprivilegieerde momenten om maatschappelijke vraagstukken aan te pakken: geweld, de relatie tussen meisjes en jongens, vriendschap, liefde, gevoel voor waarden, etc… Ze bevorderen ook een diepere dialoog met volwassenen… De symbolische lezing van de tekeningen opent de jongeren voor hun potentieel, hun vreugde om op te groeien, hun zelfvertrouwen en vertrouwen voor de toekomst.
Tegenwoordig zijn gezinnen vaak gedesoriënteerd. Ouders en opvoeders moeten nieuwe referenties en pedagogieën bedenken, een nieuwe manier om kinderen en jongeren te begeleiden. Sessies binnen een familie, met broers, zussen en ouders kunnen op familiaal relatievlak zeer helend werken.
Heel wat evolutieve kunsttherapeuten werken in residenties om ouderen te begeleiden bij de revitalisering van hun creativiteit, de verbetering van de relationele kwaliteit binnen de structuur, de uitdrukking van hun emoties, vergeving, en het loslaten van het rouwproces.

Humanistische psychologen en filosofen

Deze filosofen, psychologen, kunstenaars, spiritualisten zijn de referenties van de Evolutieve Kunsttherapie.
Ieder op zijn of haar eigen manier onthulde het bestaan in het onbewuste van een bovenbewustzijn, waarin ons potentieel en de wonderlijke kwaliteiten van de mens trillen. Zij hebben de realiteit van het Zelf (volgens de Oosterse terminologie), of van de Ziel (volgens de Westerse terminologie) aangetoond. Zij bevestigden het belang van Schoonheid, Bewustzijn en Liefde. Ze werkten voor het algemeen welzijn van de mensheid.

Carl Gustav Jung

Jung ontdekt de kracht en de uitgestrektheid van het collectieve onbewuste met zijn vele archetypes door de diepste lagen van het onbewuste te verkennen. Individuatie is een begrip uit de Jungiaanse Psychoanalyse. Het gaat volgens Jung om het proces waarbij het bewustzijn van een persoon geïndividualiseerd en gedifferentieerd wordt van andere personen. Met andere woorden: individuatie is een groeiproces, volwassen worden, waarbij de mens zich bewust wordt van zijn uniekheid tegenover andere mensen. Hij is tevens bekend omwille van zijn mandala-schilderijen.

Roberto Assagioli

Roberto Assagioli presenteert een nieuwe vorm van psychologie die gericht is op het sublieme van de mens en op de aanwezigheid in de psyché van een hoger bewustzijn. In zijn conceptualisering van de psychologie verenigde hij het oosterse meditatieve denken met de westerse psychologie.

Abraham Maslow

Abraham Maslow is een voorloper binnen de psychologie die zich gericht heeft op de ontwikkeling van de kwaliteiten en het sublieme binnen de mens. Hij is bekend omwille van zijn pyramide ‘ de Hierarchie van Behoeften ‘ via dewelke de mens zich volledig kan verwezenlijken.

Eric Fromm

Eric Fromm, deze humanistische filosoof bepleitte de waarden van liefde als het enige alternatief voor de vernietiging van de mensheid. Fromm sprak met zijn hart, met zijn geloof, en stelde aan de mensen voor om “de Maatschappij van het Hebben” in vraag te stellen om zich te engageren op het pad van het “Zijn”.
Het geloof in de mogelijkheid van de liefde als een sociaal fenomeen, en niet als een uitzonderlijk individueel fenomeen, is een rationeel geloof dat gebaseerd is op de intuïtie van de ware aard van de mens.
Dan heb je nog de spiritualistische en esoterische filosofen zoals Nicholas Roerich, Helena Roerich, Alice Bailey.